انجام مطالعات امکان سنجی پروژه ها با پیمایش نیاز اجتماعی و میزان برخورداری پهنه های جمعیتی به صورت محلی منطقه ای و ملی به منظور سنجش توجیه اقتصادی آتی طرح ها از طریق متخصصین مختلف در گروه آبر به عنوان یک مولفه آینده نگر به صورت همه جانبه بررسی و مورد واکاوی واقع می گردد.
بخش های یک طرح امکان سنجی
- یک طرح امکان سنجی ، بخش های مختلف دارد. بخش های ۷ گانه یک طرح FS عبارتند از:
- آشنایی با طرح و ایده و شرکت یا موسسه و سازمان
- آشنایی با بررسی های اقتصادی (مطالعات بازار یا مارکت ریسرچ)
- مطالعات تکنیکال و برآورد مالی و فنی طرح و ایده
- برآورد سرمایه گذاری مورد نیاز برای عملیاتی کردن طرح و ایده
- برآورد هزینه های تولید کالا یا خدمات یا عملیاتی طرح و ایده و ارزش فروش سالانه طرح/ایده
- پیش بینی مالی و نحوه تامین مالی طرح/ایده
- مشخص کردن شاخص های مالی و اقتصادی و بازگشت سرمایه طرح
مطالعات امکان سنجی مقدماتی
هر مطالعه امکان سنجی، یک فاز مقدماتی و پیش امکان سنجی دارد که pre-feasibility study گفته می شود. یعنی به کلیات پروژه-ایده-طرح پرداخته شده و هنگامی که سرمایه گذار یا سرمایه گذاران، روی گزینه های مختلف، مردد هستند، این فاز انجام می شود تا بهترین گزینه برای سرمایه گذاری و ورود به فاز FS ، انتخاب شود. البته متناسب با ابعاد پروژه، بایستی مطالعات طرح توجیهی مقدماتی انجام و از کارشناسان خبره بهره گرفت.
- مرور و بازنگری و بازبینی در مورد مطالعات طراحی طرح اصلی
- آنالیز گزینه های فنی و عملیاتی طرح شامل تعیین گزینه های محل اجرا و فناوری های لازم و روش اجرا و اولویت بندی ها و ذی نفعان دولتی و خصوصی و برنامه زمانی برای اجرای طرح مقدماتی در روش های فنی مختلف
- آنالیز مالی و اقتصادی گزینه های فنی و عملیاتی طرح شامل بررسی ضوابط و مقررات و هزینه های هر گزینه فنی و بررسی هزینه –فایده هر گزینه فنی و اولویت بندی اقتصادی گزینه فنی طرح و بررسی حساسیت هر یک و درجه عدم قطعیت برآورد ها و تجدید نظر در اولویت بندی اقتصادی.
- آنالیز مالی گزینه های فنی طراح شامل برآورد هزینه و درآمد کمی هر گزینه و تحلیل حساسیت برآورد ها و تحلیل مالی گزینه فنی طرح و اولویت هر یک
- بررسی آثار اجتماعی و زیست محیطی هر گزینه
- آنالیز فنی-اقتصادی و مالی گزینه های مختلف و اولویت بندی
- تهیه گزارش جامع FS مقدماتی طرح
پس از تهیه گزارش جامع طرح توجیهی مقدماتی طرح، وارد فاز مطالعات طرح توجیهی نهایی می شویم که در ادامه به تشریح آن پرداخته ایم.
مطالعات امکان سنجی نهایی
مطالعات امکان سنجی نهایی پس از فاز مطالعات امکان سنجی مقدماتی است. وقتی طرح کلی و ساختار و شمایل آن مشخص شد و سر و ته کار به نوعی مشخص گردید، حال بایستی ظرفیت تولید کالا و خدمات و میزان سرمایه گذاری در نظر گرفته شود. محاسبه شده و در فاز مربوطه درج شود. بستگی به درخواست کارفرما، می توان مطالعات طرح توجیهی نهایی را خیلی دقیق بررسی و ارزیابی کرد و از کارشناسانی در حوزه های مختلف بازاریابی تا فروش و تبلیغ و انتقال دانش فنی و غیره بهره برد.
بستگی به ابعاد پروژه و ماهیت طرح دارد. اما مراحل زیر در فاز مطالعات امکان سنجی نهایی باید در دستور کار قرار بگیرد:
- تعیین ساختار طراح شامل گزینه های ساخت در محل انتخابی و اولویت بندی گزینه های مختلف مکان یابی
- مطالعات مهندسی پایه و طراحی اولیه که شامل بازنگری و تکمیل داده مربوط به شرایط زیست محیطی و جایابی اجرای طرح و بررسی ظرفیت های مربوطه.
- تعیین خط مشی اجرای طرح با تعیین کردن گزینه های تفکیک طرح به پروژه های مستقل با فصل مشترک معین با هم و تقسیم کار بین مشاوران و پیمانکاران و تولیدکنندگان برای هر بخش از پروژه و اولویت بندی گزینه های اجرایی بر اساس زمان بندی پروژه
- تهیه برنامه مالی و زمان بندی طرح به تفکیک پروژه
- برآورد هزینه های سرمایه گذاری ارزی و ریالی
- تهیه و ارائه گزارش مرحله FS نهایی طرح و برنامه
مراحل امکان سنجی
- بررسی تقاضا و تعیین حوزه عملکرد یا محدوده طرح و پروژه
- ارزیابی و تحلیل اهداف سیستم و اولویت بندی اهداف و تعیین واحدهای ذینفع
- ارزیابی عوامل محدوده کننده اجرای پروژه (ارزیابی ریسک)
- ارائه محدوده پروژه و نیازسنجی دقیق
- ارائه راهکارها
- ارزیابی مسائل مالی و اقتصادی واجتماعی و سرمایه انسانی و مکان سنجی پروژه
آیا مطالعات امکان سنجی ، فرمت خاصی دارد؟ خیر
مطالعات امکان سنجی (Feasibility Study)، فرمت و فرم خاصی ندارد. اما سعی شود در مطالعات طرح توجیهی ، ۱۱ مورد زیر رعایت شود:
- معرفی طرح
- خلاصه اجرایی طرح برای مدیران و سرمایه گذاران و مسئولان دولتی
- بیان هدف طرح
- آنالیز حوزه فعالیت
- معرفی محصول یا خدماتی که قصد تولید آن را دارید
- ارائه مطالب مربوط به تولید و عملیات و مسائل فنی
- ارائه برنامه مارکتینگ و تبلیغات
- ارائه ساختار سرمایه انسانی مورد نیاز پروژه
- ارائه آنالیز مالی و اقتصادی و استدلال های سودآوری و کسب درامد و ارزش افزوده
- ارائه زمان بندی پیشنهادی برای پروژه و تجاری سازی طرح یا ایده در مکان مشخص
- ارائه ارزیابی ریسک و مدیریت خطر و عدم قطعیت در رابطه با پروژه
02188581369